အီရန်၏ နောက်ဆုံးခံစစ်ကြောင်း တားဆီးထားသော်လည်း Houthi အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိနေကြောင်း သတိပေး

(SeaPRwire) –   အဆိုပါ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းသည် အီရန်ဘက်မှ စစ်ပွဲအတွင်းသို့ တရားဝင် ဝင်ရောက်လာခြင်း မရှိသေးသော်လည်း မကြာသေးမီရက်ပိုင်းအတွင်း တီဟီရန်ကို ထောက်ခံသည့် စကားလုံးများကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ပြောဆိုလာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင် Abdul Malik al-Houthi က လိုအပ်ပါက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့အပေါ် စစ်ပွဲဆင်နွှဲရန် အသင့်ရှိနေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

“ စစ်ရေးအရ အရှိန်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်ချောင်းများသည် ခလုတ်ပေါ်တွင် ရှိနေပြီး အခြေအနေအရပ်ရပ်က လိုအပ်လာပါက မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို တုံ့ပြန်ရန် အသင့်ရှိနေပါသည်” ဟု al-Houthi က ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ယီမင်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူနှင့် Middle East Institute မှ တွဲဖက်သုတေသီ Nadwa Al-Dawsari က Digital သို့ ပြောကြားရာတွင် “ ဟူသီတို့ ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ၎င်းတို့သည် အီရန်၏ မဟာမိတ်အဖွဲ့ (axis) အတွက် နောက်ဆုံးခံစစ်ကြောင်းဖြစ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အခြားသော မဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်များ အားနည်းသွားပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပို၍သိသာလာသည်” ဟု ဆိုသည်။

ဟူသီလှုပ်ရှားမှု (Ansar Allah) ၏ တရားဝင်ဆောင်ပုဒ်မှာ “ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် အကြီးမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။ အစ္စရေးတို့ ပျက်စီးပါစေ။ ဂျူးတို့ ကျိန်ဆဲခံရပါစေ။ အစ္စလာမ်သာသနာ အောင်မြင်ပါစေ” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

ယီမင်နှင့် ဟူသီတို့အကြောင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရေးသားခဲ့သူ Al-Dawsari က “ ဟူသီတို့ တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မထင်ပါတယ်။ စစ်ပွဲကြာရှည်လေ ဟူသီတို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ဖို့ ပိုများလေပါပဲ။ ဟူသီတို့ လုပ်ချင်နေတာက ဆော်ဒီတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့ပါ။ ဆော်ဒီတွေသာ စစ်ပွဲထဲ ဝင်လာရင် ဟူသီတွေက ဆော်ဒီတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့ အကြောင်းပြချက် ရှာတွေ့သွားလိမ့်မယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင် ဟားမားစ်တို့ အစ္စရေးကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းမပြုမီကပင် အီရန်၏ ရှီအာနှင့် ဆွန်နီ အကြမ်းဖက်လက်ပါးစေများပါဝင်သည့် မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သည်။ ယင်းအဖွဲ့တွင် လက်ဘနွန်အခြေစိုက် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၊ ဂါဇာကမ်းမြောင်ရှိ ဟားမားစ်နှင့် ပါလက်စတိုင်း အစ္စလာမ်မစ်ဂျီဟတ်၊ ဟူသီများ၊ အီရတ်ရှိ ရှီအာပြည်သူ့စစ်များနှင့် ယခုအခါ ပျက်သုဉ်းသွားပြီဖြစ်သော ဆီးရီးယားရှိ Baathist အစိုးရတို့ ပါဝင်သည်။

သမ္မတ Joe Biden သည် ၎င်း၏ အစိုးရသက်တမ်း ပထမဆုံး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း ဟူသီများနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့ပြီး ဆော်ဒီများကို စစ်ပွဲရပ်တန့်ရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ “ ယီမင်စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးရမည်” ဟု Biden က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ၎င်း၏ ပထမဆုံး အဓိက နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ မိန့်ခွန်းတွင် ကြေညာခဲ့သည်။

Biden က ဟူသီများကို တိုက်ခိုက်နေသည့် ဆော်ဒီဦးဆောင်သော မဟာမိတ်များအပေါ် အမေရိကန်၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းနှင့်အတူ ၎င်း၏ အစိုးရအဖွဲ့က ဟူသီများကို နိုင်ငံခြားအကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့သည်။ သမ္မတသည် ၎င်း၏ ဒုတိယသက်တမ်းအစတွင် ဟူသီများကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ယီမင်ရှိ အကြမ်းဖက်သမားများကို စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Al-Dawsari က ဟူသီတို့ စစ်ပွဲထဲ မဝင်သေးသည့် နောက်ထပ်အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ “ ဟူသီတို့ကို အသေခံစစ်ပွဲထဲ ဆွဲခေါ်ခြင်း” သည် အီရန်၏ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သူမက “ အီရန်အစိုးရသာ ပြိုလဲသွားပြီး အစိုးရသစ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာမယ်ဆိုရင် IRGC က ယီမင် သို့မဟုတ် ဆိုမာလီယာမှာ ပြန်လည်စုဖွဲ့လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မထင်ပါတယ်။ ယီမင်က အဓိက မဟာမိတ်ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

“ ဟူသီတို့ ဆက်လက်တည်ရှိနေခြင်းသည် IRGC အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါရခြင်း” အကြောင်းကို IRGC နှင့် ဟူသီတို့အကြား ဆွေးနွေးမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း သူမက ဆိုသည်။

“ IRGC အနေနဲ့ ဟူသီတွေကို ဆုံးရှုံးလို့ မဖြစ်ဘူး။ ယီမင်က သူတို့အတွက် အရမ်းအရေးကြီးတယ်။ အစိုးရပြိုလဲသွားရင်တောင် IRGC ဆက်လက်ရှင်သန်နိုင်ဖို့ ဟူသီတွေကို ထိန်းသိမ်းထားဖို့ လိုအပ်တယ်” ဟု Al-Dawsari က ဆက်လက်ပြောကြားသည်။

သူမက “ ဟူသီတွေဟာ အာဖရိကဦးချိုဒေသမှာ ခြေကုပ်ယူထားပြီးပြီ။ IRGC က ဟူသီတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ရှိနေတယ်။ ဟူသီတွေရဲ့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုက သင်္ကေတသဘောမျိုးပဲ ဖြစ်နိုင်တယ်” ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။ သူမက ဆက်လက်၍ အီရန်၏ “ လက်ရှိဗျူဟာမှာ စစ်ပွဲကို ကြာရှည်စေရန်နှင့် ဒေသတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့စေရန်၊ ထို့နောက် အမေရိကန်အပေါ် ဖိအားပိုပေးရန် ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် Trump က ဟူသီတို့သည် “ တိုက်ခိုက်လိုစိတ်မရှိ” ကြသောကြောင့် အမေရိကန်အနေဖြင့် ဟူသီများကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်တော့မည်မဟုတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

“ သူတို့က တိုက်ခိုက်ချင်စိတ်မရှိကြဘူး၊ ကျွန်တော်တို့ကလည်း အဲဒါကို လေးစားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ရပ်တန့်လိုက်မယ်” ဟု Trump က ပြောကြားခဲ့သည်။ ဟူသီတို့သည် ဂါဇာရှိ ၎င်းတို့၏ မဟာမိတ် ဟားမားစ်ကို ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် Red Sea တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သလို ဂျူးနိုင်ငံကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

Al-Dawsari က Trump ၏ ကြေညာချက်အပြီးတွင် ဟူသီတို့သည် အမေရိကန်သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်ခြင်း မရှိတော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ Trump က နောက်ပြောင်နေတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ သူတို့ သိတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ အကျိုးဆက်တွေကို ခံစားရလိမ့်မယ်ဆိုတာ သူတို့ သိပါတယ်” ဟု သူမက ဆိုသည်။