ဖိလစ္ပိုင်းနိုင်ငံ၏ဟောင်းသမ္မတဒုတာတဲ့သည်လူသားမျိုးနွယ်ဆန့်ကျင်သောရာဇ၀တ်ကျူးလွန်မှုများဖြင့်တရားစွဲဆိုမှုကိုကြုံရမည်

(SeaPRwire) –   ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဟောင်း Rodrigo Duterte သည် ရာထူးသက်တမ်းအတွင်း ကြီးကြပ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော လူသတ်မှုများအပါအဝင် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး (International Criminal Court) မှ တရားသူကြီးများက ကြာသပတေးနေ့တွင် စွဲချက်တင်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။

တရားသူကြီးသုံးဦးပါဝင်သော အဖွဲ့က ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း Davao မြို့တော်ဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်နှင့် နောက်ပိုင်း သမ္မတဖြစ်လာစဉ်ကာလများအတွင်း လူသတ်မှု ဒါဇင်ပေါင်းများစွာအတွက် အဆိုပါခေါင်းဆောင်ဟောင်းတွင် တာဝန်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ရန် “ ခိုင်လုံသောအကြောင်းရင်းများ” ရှိကြောင်း တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

အသက် ၈၀ အရွယ် Duterte သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၎င်းအပေါ် စွပ်စွဲထားသည့် အမှုများကို ငြင်းဆိုထားသည်။

စာမျက်နှာ ၅၀ ပါဝင်သော အဆိုပါဆုံးဖြတ်ချက်တွင် Duterte သည် “ ပြစ်မှုကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသူများကို ‘ကြားဖြတ်ဖယ်ရှားရန်’ (neutralize)” မူဝါဒတစ်ခုကို “ ရေးဆွဲ၊ ဖြန့်ဝေပြီး အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်” ဟု သက်သေအထောက်အထားများက ပြသနေကြောင်း တရားသူကြီးများက တွေ့ရှိခဲ့သည်။

အစိုးရရှေ့နေများ၏ အဆိုအရ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်သူများသည် Duterte ၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် ငွေကြေးရရှိရန် သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်တိုင် ပစ်မှတ်ဖြစ်လာမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် လူသတ်မှု ဒါဇင်ပေါင်းများစွာကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

“ အချို့အတွက်ဆိုလျှင် လူသတ်ခြင်းသည် ပုံစံတစ်မျိုးဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်” ဟု ဒုတိယအစိုးရရှေ့နေ Mame Mandiaye Niang က ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ကြားနာမှု၌ တရားရုံးကို ပြောကြားခဲ့သည်။

တရားခွင်စတင်မည့်ရက်ကိုမူ သတ်မှတ်ရခြင်းမရှိသေးပေ။

Duterte ၏ ရှေ့နေချုပ် Nick Kaufman က ဖေဖော်ဝါရီလ ကြားနာမှုအတွင်း တရားသူကြီးများအား ၎င်း၏အမှုသည်သည် “ သူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပြတ်ပြတ်သားသား ရပ်တည်ပြီး သူ၏အပြစ်ကင်းစင်မှုကိုလည်း လုံးဝထိန်းသိမ်းထားသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

Kaufman က အစိုးရရှေ့နေများသည် Duterte ၏ “ အာပေါင်အာရင်းသန်သော စကားလုံးများ” ကိုသာ ရွေးချယ်ထုတ်နုတ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အမှုသည်၏ စကားများသည် အကြမ်းဖက်မှုကို လှုံ့ဆော်ရန် ရည်ရွယ်ချက်မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

Duterte ၏ သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း သေဆုံးသူဦးရေ ခန့်မှန်းချက်များမှာ အမျိုးမျိုးကွဲပြားလျက်ရှိပြီး အမျိုးသားရဲတပ်ဖွဲ့၏ အစီရင်ခံစာအရ ၆,၀၀၀ ကျော်ရှိသော်လည်း လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များကမူ ၃၀,၀၀၀ အထိ ရှိနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုထားသည်။

Duterte သည် တရားရုံးသို့ တက်ရောက်ရန် အခွင့်အရေးကို စွန့်လွှတ်ထားသဖြင့် ကြားနာမှုများတွင် ကိုယ်တိုင်ရောက်ရှိခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ကြားနာမှုတစ်ခုကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရပြီးနောက် ပြီးခဲ့သည့်လတွင် တရားသူကြီးများက ၎င်းသည် တရားရင်ဆိုင်ရန် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ပြည့်စုံကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

ICC အစိုးရရှေ့နေများသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နင်းမှု အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ကနဦးစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက တာဝန်ယူမှုမှ ရှောင်လွှဲရန်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည့် လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုအနေဖြင့် ထိုစဉ်က သမ္မတဖြစ်သူ Duterte သည် တစ်လအကြာတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအနေဖြင့် အဆိုပါတရားရုံးမှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အယူခံတရားသူကြီးများသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ နုတ်ထွက်သွားခြင်းကြောင့် တရားရုံးတွင် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟုဆိုကာ အမှုကို ပလပ်ပေးရန် Duterte ၏ ရှေ့နေအဖွဲ့၏ တောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။