ဆိုမာလီလန္ဒ် အခြေစိုက်စခန်းသည်အဓိက ပင်လယ်လမ်းများတွင်အီရန်နှင့် ဟူသီတ်စ်တို့ကို ဆန့်ကျင်ရန်အမေရိကန်၏ အခြေခံနေရာအဖြစ်ပေါ်ပေါက်နိုင်မလား။

(SeaPRwire) –   ဂျိုဟန်နက်စ်ဘတ်ဂ် – Hormuz ရေလက်ကြားတွင် ပိတ်ဆို့မှုစတင်ချိန်နှင့် အီရန်မှ ပံ့ပိုးကူညီသော ခြိမ်းခြောက်မှုများက ကြီးမားသည့် ပင်လယ်နီ လမ်းကြောင်းဆုံစည်းရာ Bab el-Mandeb ရေလက်ကြားကို ပစ်မှတ်ထားနေချိန်တွင် နိုင်ငံရေးအရ အရေးပါသည့် လေကြောင်းစခန်းနှင့် ဆိပ်ကမ်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအား ကမ်းလှမ်းထားသည်။

အမေရိကန် အာဖရိကကွပ်ကဲမှု (AFRICOM) ၏ ကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်ချုပ် Dagvin Anderson အပါအဝင် အမေရိကန်၏ အဆင့်မြင့် စစ်တပ် အရာရှိကြီးများသည် မကြာသေးမီက Somaliland တွင် ကမ်းလှမ်းထားသော အဆောက်အဦများကို သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ Somaliland သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် စစ်ဘေး၌ ပျက်စီးနေသော ဆိုမာလီယာမှ ခွဲထွက်ခဲ့သည့် အမေရိကန်ထောက်ခံသော ရှေ့တန်းစခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အာရပ်ဘာသာဖြင့် “ မျက်ရည်တံခါး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော Bab-el-Mandeb သည် Hormuz ရေလက်ကြား ထိရောက်စွာ ပိတ်သွားသည့်အချိန်မှစ၍ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ အာရှသို့ ရေနံပို့ဆောင်ရေး၏ အဓိက လမ်းကြောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Bloomberg News ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဆော်ဒီအာရေဗျသည် ၎င်း၏ Yanbu ဆိပ်ကမ်းမှ တစ်ရက်လျှင် ရေနံသန်းပေါင်း ၇ သန်းအထိ ပို့ဆောင်ရန် ပင်လယ်နီရှိ ၎င်း၏ ဆိပ်ကမ်းမှ ဤရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ ရေကြောင်းသွားလာမှု၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မိုင် ၁၆ မိုင်ကျယ်သော ဤရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသည်ဟု သိရသည်။

Somaliland ရှိ Berbera တွင် လေကြောင်းနှင့် ရေတပ် အခြေစိုက်စခန်း အမေရိကန်သို့ အငြင်းပွားဖွယ် ကမ်းလှမ်းမှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ Somaliland သမ္မတနိုင်ငံ၏ တရားဝင် X စာမျက်နှာက ပြီးခဲ့သည့်လက Berbera ၏ အားသာချက်များကို ချီးကျူးကာ ၎င်းတွင် “ ပင်လယ်နီကို အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိက သွေးလွှတ်ကြောတစ်လျှောက်ရှိ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း” နှင့် “ NASA ၏ အရေးပေါ်ဆင်းသက်ရာနေရာအဖြစ် မူလတည်ဆောက်ခဲ့သော အာဖရိက၏ အရှည်လျားဆုံး ပြေးလမ်းများထဲမှ တစ်ခု” ရှိသည်ဟု ဝါကြွားခဲ့သည်။

ရေတပ်နှင့် လေတပ် စစ်ဆင်ရေးများအတွက် “ Berbera သည် သိသာထင်ရှားစွာ ကြီးမားသော နိုင်ငံရေးအရ ပြိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ အလားအလာရှိသည်” ဟု ယူကေ၏ ယမင်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ယခင် သံအမတ်ကြီးနှင့် Foundation for Defense of Democracies (FDD) ၏ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ Edmund Fitton-Brown က Digital သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်တွင် Djibouti တွင် အခြား ပင်လယ်နီ အခြေစိုက်စခန်း ရှိသော်လည်း Fitton-Brown က Digital သို့ ပြောကြားရာတွင် ထိုနေရာရှိ အစိုးရသည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အုပ်ချုပ်ရေး၏ မူဝါဒအချို့နှင့် ပို၍မသက်မသာ ဖြစ်လာနေသည်ဟု ဆိုသည်- “ Houthi များအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ အတည်ပြုရာတွင် အမေရိကန်ကို ကူညီရန် Djibouti သည် တစ်စတစ်စ မလိုလားအပ်သော၊ မတတ်နိုင်သော မဟာမိတ်တစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။ ယမင်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် အနောက်တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ကိစ္စရပ်များကို ဖြေရှင်းရန် နီးပါးတူညီစွာ သင့်တော်သော Somaliland သည် Houthi များကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် UAE တို့အား ကူညီနိုင်သည်။”

အငြင်းပွားမှုမှာ Somaliland အား အမေရိကန် အသိအမှတ်ပြုမှု မေးခွန်းပေါ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသည်။

သမ္မတ Donald Trump သည် ပြီးခဲ့သည့် ဩဂုတ်လက Oval Office တွင် Somaliland အား အသိအမှတ်ပြုမှုနှင့် ဂါဇာသားများအား ထိုနေရာတွင် ပြန်လည်နေရာချထားနိုင်ခြေအကြောင်း မေးမြန်းခံရသည့်အခါ “ ကျွန်တော်တို့ အခုပဲ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပါတယ်” ဟု ပြောကြားကာ “ ကျွန်တော်တို့ အခုပဲ အဲဒါကို လုပ်ဆောင်နေပါတယ်၊ Somaliland” ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက Digital သို့ “ ယူနိုက်တက်စတိတ်သည် Somaliland နယ်မြေပါဝင်သည့် ဆိုမာလီယာ ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေအကျိုးစီးပွားကို ဆက်လက်အသိအမှတ်ပြုနေဆဲဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အစ္စရေးသည် Somaliland အား အသိအမှတ်ပြုသည့် ပထမဆုံးသော နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

အီရန်သည် ပင်လယ်နီတွင် Houthi များအား လုပ်ဆောင်မှုပြုလုပ်စေရန် တွန်းအားပေးနေသည်။ “ Bab al-Mandab ရေလက်ကြားနှင့် ပင်လယ်နီ အပါအဝင် အခြားရေလက်ကြားများတွင် လုံခြုံရေးမရှိခြင်းသည် Resistance Front ၏ ရွေးချယ်စရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ထက်ပို၍ ရှုပ်ထွေးသော အခြေအနေသို့ အမေရိကန်များအတွက် ရောက်ရှိသွားမည်” ဟု Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) နှင့် ဆက်စပ်နေသော Tasmin သတင်းဌာနက မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သတိပေးခဲ့သည်။

Royal United Services Institute (RUSI) မှ Houthi များဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ Baraa Shaiban က Somaliland အား အသိအမှတ်ပြုမှုသည် ပြဿနာရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် “ ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အီဂျစ်ကဲ့သို့သော အာရပ်နိုင်ငံများနှင့် အမေရိကန်၏ ဆက်ဆံရေးကို ထိခိုက်စေမည် ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ အများအပြားသည် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ Somaliland ဆိပ်ကမ်းများသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ရရန်အတွက်သာ ဒေသတွင်းရှိ ၎င်း၏ မဟာမိတ်များနှင့် ဆက်ဆံရေးပျက်ပြားစေရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက် ဉာဏ်မမီနိုင်သော ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

AFRICOM မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက Digital သို့ “ သမ္မတနှင့် စစ်ဝန်ကြီးက ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသော America First လုံခြုံရေး ဘောင်ညှိနှိုင်းမှုနှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် အမေရိကန်သည် အခြေစိုက်စခန်းအသစ်များ ထူထောင်ရန် မရှာဖွေပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အများပြည်သူအရ အခြေစိုက်စခန်းများ အသုံးပြုခြင်းနှင့် Somaliland အား အသိအမှတ်ပြုခြင်း နှစ်ခုစလုံးသည် မဝင်ရသည့် နယ်မြေများ ဖြစ်သော်လည်း Somaliland က ၎င်း၏ အခြေစိုက်စခန်းများ အသုံးပြုခွင့်ကို ချက်ချင်း အသိအမှတ်မပြုဘဲ ကမ်းလှမ်းနေခြင်းကြောင့် ဤကိစ္စသည် သီးသန့်အရ လုံးဝပယ်ဖျက်ထားခြင်း မရှိဟု ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများက ဆိုသည်။

ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် Digital သို့ မျှဝေထားသော မကြာသေးမီက ဗီဒီယိုတစ်ခုတွင် AFRICOM မှ ဗိုလ်ချုပ် Anderson နှင့် အဆင့်မြင့် စစ်တပ်အရာရှိကြီးများ အစုအဖွဲ့ကြီးတစ်ခု Somaliland တွင် ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ Anderson သည် Somaliland ၏ သမ္မတနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သော ငါးလက နိုဝင်ဘာလတွင် Berbera ရှိ ဆိပ်ကမ်းကို စစ်ဆေးနေဟန်