မတ်မိမပဒ နူက်ကွန်းပါး သေးရှိပဲ မတ်တစ်ဆေးဇူတကြေ အတို့ကအဖြင်းသက်ခဲ့ ရေိုရှိ ခုမှင့်

(SeaPRwire) –   အီရန်နိုင်ငံ၏ အဓိပတိ အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ၏ ဈာပနအခမ်းအနားကို ကြာရှည်စွာ ရွှေ့ဆိုင်းထားခြင်းသည် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံအတွင်း နက်ရှိုင်းလာသော အကျပ်အတည်းကို ဖော်ပြနေကြောင်း ထင်ရှားသော အီရန်မဟာဗျူဟာပညာရှင်တစ်ဦးက ပြောကြားလိုက်သည်။

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ရပ်တန့်သွားခြင်းနှင့် ပြည်တွင်းတင်းမာမှုများက အစိုးရအဖွဲ့၏ တည်ငြိမ်မှုအပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာများ ဖြစ်လာချိန်တွင် ဒေါက်တာ Ramesh Sepehrrad ၏ မှတ်ချက်စကားများ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ခါမေနီ၏ ရက် ၄၀ ပြည့် ဝမ်းနည်းခြင်းအခမ်းအနားများကို အီရန်တွင် ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့က စတင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းသေဆုံးပြီး ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော်သည်အထိ အာဏာပိုင်များက ဈာပနနှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိသေးပေ။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအစောပိုင်းတွင် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် သုံးရက်တာ နိုင်ငံတော်ဈာပနကိုလည်း ရွှေ့ဆိုင်းထားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

“ ရက်ပေါင်း ၄၄ ရက်ရှိပြီ၊ အစိုးရအဖွဲ့အနေနဲ့ Mojtaba ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို လူသိရှင်ကြား မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်ဖို့တောင် ယုံကြည်မှုမရှိဘူး” ဟု Organization of Iranian American Communities (OIAC) မှ Sepehrrad က Digital သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ဒါဟာ ဒီအစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ အထက်အောက် အဆင့်ဆင့်မှာ ရှိနေတဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုကို ပြသနေတဲ့ အရိပ်အယောင်တစ်ခုပါပဲ” ဟု Sepehrrad က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပြီး “ သာမန်အားဖြင့် ဘာသာရေးအစိုးရတစ်ရပ်အနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ သေဆုံးသူတွေကို ၂၄ နာရီအတွင်း မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်ရမယ်လို့ ယုံကြည်ကြတယ်” ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။

ခါမေနီသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က တီဟီရန်မြို့လယ်ရှိ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်းတစ်ခုကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့ပြီး ၎င်း၏နေရာကို ဆက်ခံသူ သားဖြစ်သူ အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ် Mojtaba Khamenei လည်း တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

Mojtaba သည် မျက်နှာနှင့် ခြေထောက်တွင် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာများရရှိထားပြီး ပြန်လည်သက်သာလာဆဲဖြစ်ကြောင်း ၎င်း၏ အနီးကပ်ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူသုံးဦးက ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် Reuters သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

တီဟီရန်မြို့လယ်ရှိ အဓိပတိ၏ ဝင်းအတွင်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ခါမေနီ၏ မျက်နှာမှာ ပုံပျက်သွားခဲ့ပြီး ခြေထောက်တစ်ဖက် သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်သုံးခုက ဖော်ပြသည်။

“ အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ်ရှိသူမှာ ဒဏ်ရာများမှ ပြန်လည်သက်သာလာနေပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရလည်း ထက်မြက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အရေးကြီးကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် အမည်မဖော်လိုသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။”

၎င်းသည် အသံလွှင့်ကွန်ဖရင့်များမှတစ်ဆင့် အကြီးတန်းအရာရှိများနှင့် အစည်းအဝေးများတွင် ပါဝင်နေပြီး စစ်ပွဲနှင့် ဝါရှင်တန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများအပါအဝင် အဓိကကိစ္စရပ်များတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာ၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်နှစ်ခုက ဆိုသည်။

အဆိုပါသတင်းသည် အစ္စလာမာဘတ်တွင် အမေရိကန်နှင့် သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုများ ပြုလုပ်နေချိန်တွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွင်း တင်းမာမှုများကို လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သော်လည်း အောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပေ။

“ Mojtaba ဟာ လူသိရှင်ကြား မျက်နှာစာမှာ မရှိရင်တောင် ဆွေးနွေးပွဲတွေရဲ့ အဓိက လမ်းကြောင်းတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေပါတယ်” ဟု Sepehrrad က ဆိုသည်။ “ နောက်ဆုံးမှာတော့ သူဟာ ၁၀ နှစ်ကျော်ကြာ ဖခင်ဖြစ်သူရဲ့ လက်ရုံးတစ်ဆူအဖြစ်နဲ့ IRGC ဆီကို ဆက်သွယ်ပေးသူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တာပါ။”

“ Mojtaba ဟာ စကားလုံးအသုံးအနှုန်း နည်းပါးပြီး ဝါဒဖြန့်မှုထက် လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ပိုဦးစားပေးသူဖြစ်နိုင်ပါတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူ့ရဲ့ အဓိကရည်မှန်းချက်က အစိုးရအဖွဲ့ တည်တံ့ရေးအတွက်မို့လို့ပါပဲ။”

ပါကစ္စတန်က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် နောက်ထပ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် အစီအစဉ်မရှိကြောင်း အီရန်က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။

“ နောက်တစ်ကြိမ် ဆွေးနွေးပွဲအတွက် အချိန်၊ နေရာ သို့မဟုတ် အစီအစဉ်ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း မရှိသေးပါ” ဟု အီရန်သတင်းဌာန Nour က စနေနေ့တွင် နိုင်ငံ၏ အဓိပတိ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြခဲ့ပြီး အဓိပတိအသစ်ထံမှ ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စုံတစ်ရာ မရှိခဲ့ပေ။

“ Mojtaba ဟာ ရိုးရာသဘောအရ အဓိပတိတစ်ဦးထက် လုံခြုံရေးကို ဦးတည်တဲ့ စနစ်တစ်ခုရဲ့ ညှိနှိုင်းရေးမှူးတစ်ဦးနဲ့ ပိုတူပါတယ်” ဟု Sepehrrad က ရှင်းပြခဲ့ပြီး ၎င်းကို “ လုံခြုံရေးအခြေခံတဲ့ ညှိနှိုင်းရေးမှူး” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

“ ဒီအစိုးရအဖွဲ့ဟာ တစ်သံတည်းထွက်ပြီး ဆက်သွယ်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ လုပ်ငန်းဆောင်တာအလိုက် ဆက်သွယ်တာမျိုးပါ” ဟု Sepehrrad က ပြောသည်။

“ လမ်းကြောင်းတစ်ခုက ဆွေးနွေးတယ်၊ နောက်တစ်ခုက ခြိမ်းခြောက်တယ်၊ နောက်တစ်ခုက အပြစ်ပေးတယ်၊ နောက်တစ်ခုကတော့ ဝါဒရေးရာ ဆက်စပ်မှုကို ထိန်းသိမ်းဖို့ ကြိုးစားတယ်။ ဒါဟာ အခုဆိုရင် မာဖီးယားဂိုဏ်းတစ်ခုလို ဖြစ်နေပြီ” ဟု အဆိုပါ မဟာဗျူဟာပညာရှင်က ဆိုသည်။

“ အဓိကအချက်က သဟဇာတဖြစ်မှုမဟုတ်ဘဲ လုပ်ငန်းခွဲဝေမှုပါ။ သူတို့ကို စုစည်းထားတာက ယုံကြည်မှုမဟုတ်ဘဲ အစိုးရအဖွဲ့ တည်တံ့ရေးအတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။”

“ အခု ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတာက ပိုနက်ရှိုင်းပါတယ်- အခြေခံအာဏာမရှိတဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက အင်အားကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကတစ်ဆင့် အုပ်ချုပ်နေတာပါပဲ” ဟု Sepehrrad က ပြောသည်။

အီရန်ဘက်မှ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် “ သံတမန်များ” ပါဝင်သော်လည်း တီဟီရန်၏ သဘောထားကို ပုံဖော်နေသည့် လုံခြုံရေးနှင့် ဆက်စပ်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ပိုမိုပါဝင်နေခြင်းက အစွန်းရောက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ လွှမ်းမိုးမှု တိုးလာနေသည်ကို ပြသနေကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

“ ဒါဟာ လုံခြုံရေးသမားတွေရဲ့ အားနည်းတဲ့ ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့တစ်ခုပါပဲ” ဟု Sepehrrad က ပြောကြားခဲ့ပြီး Mojtaba သည် “ ထိပ်ဆုံးမှာ ရှိနေပေမယ့် အစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Mohammad Bagher Ghalibaf၊ SNSC အကြီးအကဲ Mohammad Bagher Zolghadr၊ IRGC တပ်မှူး Ahmad Vahidi၊ တရားစီရင်ရေးအကြီးအကဲ Mohseni-Ejei နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့အကြီးအကဲ Ahmad-Reza Radan တို့အပေါ် အလွန်အမင်း မှီခိုနေရပါတယ်” ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။

“ အရေးအကြီးဆုံး အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတွေထဲက အချို့ဟာ သံတမန်တွေ မဟုတ်ကြပါဘူး” ဟု Sepehrrad က ပြောကြားခဲ့ပြီး တီဟီရန်မှ ထွက်ပေါ်လာသမျှကို ကျွန်ုပ်တို့ နားလည်သဘောပေါက်ပုံကို ပြောင်းလဲသင့်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့သည်။

“ ဒါဟာ အနောက်တိုင်း လေ့လာသုံးသပ်သူ အများအပြား ထင်မှတ်ထားတဲ့ စနစ်နဲ့ မတူညီတဲ့ စနစ်တစ်ခုပါပဲ” ဟု Sepehrrad က ရှင်းပြသည်။ “ နှစ်လမ်းသွားစနစ်- ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ နည်းဗျူဟာအရ လိုက်လျောညီထွေရှိပြီး ပြည်တွင်းမှာတော့ ပိုမိုပြင်းထန်တဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတာပါ။”

“ အစိုးရအဖွဲ့ဟာ အချိန်ဆွဲဖို့၊ သူတို့ရဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေအပေါ် ဖိအားလျှော့ချဖို့နဲ့ ပြင်ပကနေ ပိုမိုကြီးမားတဲ့ တင်းမာမှုတွေ မဖြစ်ပေါ်အောင် ဆွေးနွေးနေချိန်မှာပဲ ပြည်တွင်းမှာတော့ ဖမ်းဆီးမှုတွေ၊ ကွပ်မျက်မှုတွေ၊ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေနဲ့ အင်တာနက် ထိန်းချုပ်မှုတွေကို ပိုမိုတင်းကျပ်လာဖို့ ရှိပါတယ်” ဟု အဆိုပါ မဟာဗျူဟာပညာရှင်က သတိပေးခဲ့သည်။

“ ဒီအစိုးရအဖွဲ့ဟာ သံတမန်ရေးထက် ပြည်တွင်း မငြိမ်မသက်မှုတွေကို ပိုကြောက်ပါတယ်” ဟု Sepehrrad က ပြောကြားခဲ့သည်။