ရန်န internet blackout strike damage uṭhi suppressive dissent, Israeli officials say

(SeaPRwire) –   အီရန်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိအင်တာနက်ပြတ်တောက်မှုသည် ဆိုက်ဘာနယ်ပယ်ထက် ကျယ်ပြန့်သော နည်းလမ်းများဖြင့် စစ်မြေပြင်ကို ပုံဖော်နေကြောင်း၊ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများ၏ သက်ရောက်မှုများကို မြင်နိုင်စွမ်း ကန့်သတ်ထားပြီး အစိုးရက ၎င်း၏ပြည်သူများကို ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ ချုပ်ကိုင်ထားကြောင်း အစ္စရေးအရာရှိများက သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးသတင်းရင်းမြစ်များစွာက အင်တာနက်ပြတ်တောက်မှုသည် အီရန်မှ သတင်းအချက်အလက်များ ထွက်ခွာခြင်းကို ကန့်သတ်ရုံသာမကဘဲ အစိုးရအပေါ် ဖိအားများ တိုးလာချိန်တွင် နိုင်ငံသားများ ပြည်တွင်း၌ စုစည်းလှုပ်ရှားခြင်းကိုလည်း တားဆီးနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရပ်သားများ Starlink ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်တုဝန်ဆောင်မှုများမှတစ်ဆင့် အင်တာနက်အသုံးပြုရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်း (jamming) ဖြင့် နှောင့်ယှက်ခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးအရာရှိများက ပြောကြားခဲ့ပြီး ထိုကဲ့သို့သော terminals များကို အသုံးပြုသည်ဟု သံသယရှိသူ ရာပေါင်းများစွာကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သိရသည်။

“ ဒါဟာ အမှန်တရားကို မှောင်မိုက်စေတာပဲ” ဟု အစ္စရေး ထိပ်တန်း ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ အစိုးရက သူ့ပြည်သူတွေဆီကနေ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားတာ။ သူတို့ ဘယ်လောက်ထိ ထိခိုက်နေလဲဆိုတာ အီရန်ပြည်သူတွေ မမြင်စေချင်ဘူး။”

အီရန်အတွင်းရှိ သတင်းအချက်အလက် ကွက်လပ်ကို နိုင်ငံတော်က ထိန်းချုပ်ထားသော ဇာတ်ကြောင်းများဖြင့် ဖြည့်ဆည်းနေကြောင်း အဆိုပါအရာရှိက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ အီရန်လူမျိုးတွေဟာ အစ္စလာမ်မစ်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ တီဗီချန်နယ်တွေမှာ မြင်ရတာကိုပဲ သိကြတာ။ အဲဒီမှာ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ ဖျက်ဆီးခံရတယ်လို့ မှားယွင်းစွာ ပြသနေတာ” ဟု အစ္စရေးအရာရှိက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် သက်ရောက်မှုသည် အမြင်ထက် ကျော်လွန်သည်။ အင်တာနက်ပြတ်တောက်မှုသည် မြေပြင်ပေါ်ရှိ အပြုအမူများကိုလည်း သက်ရောက်မှုရှိသည်။

“ လူတွေ မြင်ရတာတင် မဟုတ်ဘူး၊ သူတို့ ဘာလုပ်နိုင်လဲဆိုတာနဲ့လည်း သက်ဆိုင်တယ်” ဟု အဆိုပါအရာရှိက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်တာက လူတွေကို ဆက်သွယ်ပြောဆိုတာ၊ တကယ်ဖြစ်ပျက်နေတာတွေကို မျှဝေတာနဲ့ စုစည်းလှုပ်ရှားတာတွေကို ရပ်တန့်စေတယ်။”

ဤကန့်သတ်ချက်များသည် အီရန်အစိုးရသည် ပြင်ပစစ်ရေးဖိအားများနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ နှိမ်နင်းမှုအပြီး ကျန်ရှိနေသေးသော ပြည်တွင်းမငြိမ်မသက်မှု နှစ်ခုစလုံးနှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဆန္ဒပြပွဲများကို ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ရက်အနည်းငယ်အတွင်း သေဆုံးသူ ၃၀,၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိနိုင်ကြောင်း အစီရင်ခံစာများက ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုနောက်ခံအခြေအနေတွင် အစ္စရေးအရာရှိများက အင်တာနက်ပြတ်တောက်မှုသည် အစိုးရ၏ မငြိမ်မသက်မှုများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ထင်ဟပ်ပြနေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

“ အီရန်ပြည်သူတွေဟာ အစိုးရက အကြောက်ဆုံးအရာတွေထဲက တစ်ခုပဲ” ဟု အဆိုပါအရာရှိက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ဒါကြောင့် ဒီအင်တာနက်ပြတ်တောက်မှုက ဒီလောက်အရေးကြီးတာ။”

ရလဒ်အနေဖြင့် အစ္စရေးအရာရှိများ၏ အဆိုအရ စစ်ပွဲသည် အများပြည်သူ မြင်ကွင်းပြင်ပတွင် အများစု ဖြစ်ပွားနေခြင်းဖြစ်သည်။

“ ဒါဟာ ခေတ်သစ်သမိုင်းမှာ မြင်ရခဲဆုံး စစ်ပွဲတွေထဲက တစ်ခုပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းတွေ အနည်းငယ်သာ ထွက်ပေါ်လာလို့ပဲ” ဟု အဆိုပါအရာရှိက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ဒီအင်တာနက်ပြတ်တောက်မှု ရုပ်သိမ်းလိုက်တဲ့အခါ အစိုးရရဲ့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု အတိုင်းအတာ အပြည့်အစုံ ပေါ်လွင်လာလိမ့်မယ်။ အခုအချိန်မှာတော့ သူတို့ ဘယ်လောက်ထိ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖျက်ဆီးခံနေရလဲဆိုတာကို အနည်းငယ်သာ မြင်နေရသေးတယ်။”

အစ္စရေးသတင်းရင်းမြစ်များက အင်တာနက်ပြတ်တောက်မှုကို တန်ဖိုးမြင့် စစ်ရေးပစ်မှတ်များနှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက် ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် “ MOIS” (အီရန် ထောက်လှမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန) မှ ထိပ်တန်းတပ်မှူး ၂၅ ဦးကို ဖယ်ရှားခဲ့ကြောင်း အဆိုပါအရာရှိက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ အများစုကို အစည်းအဝေးတစ်ခုအတွက် စုဝေးနေချိန်မှာ ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ဖယ်ရှားခဲ့တာ” ဟု အဆိုပါအရာရှိက ပြောကြားခဲ့ပြီး ပစ်မှတ်ထားခံရသူများသည် အင်တာနက်ပြတ်တောက်မှုကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါအရာရှိက သေဆုံးသူများထဲတွင် “ အင်တာနက်ပြတ်တောက်မှုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သူ ထောက်လှမ်းရေးဝန်ကြီး” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည့် Esmail Khatib လည်း ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်အစိုးရ၏ ထိပ်တန်းအရာရှိတစ်ဦးက Digital သို့ ပြောကြားရာတွင် “ သမ္မတ Trump က အီရန်ပြည်သူတွေအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ဘဝကို လိုလားတယ်။ သတင်းအချက်အလက်တွေကို အနှောင့်အယှက်မရှိ ရယူနိုင်ခွင့်လည်း ပါဝင်တယ်။ ကံမကောင်းစွာနဲ့ပဲ အကြမ်းဖက် အီရန်အစိုးရဟာ သူ့ပြည်သူတွေကို ဖိနှိပ်တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ သမိုင်းကြောင်း ရှည်ကြာခဲ့ပြီ။ ဒါပေမယ့် Operation Epic Fury ဟာ သူ့ရဲ့ စံနှုန်းအားလုံးကို ပြည့်မီအောင် ဒါမှမဟုတ် ကျော်လွန်အောင် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး ဒီလုပ်ဆောင်ချက်တွေ ပြီးစီးသွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒေသတစ်ခုလုံး ပိုမိုလုံခြုံပြီး တည်ငြိမ်လာလိမ့်မယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်သုံးသပ်သူများက သတင်းအချက်အလက်နယ်ပယ်သည် ပဋိပက္ခ၏ ဗဟိုအချက်အချာ ဖြစ်လာနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Urban Warfare Institute ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ John Spencer က X တွင် “ အီရန်ဟာ သူ့ပြည်သူတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ အင်တာနက်အသုံးပြုခွင့်ကို အကြိမ်ကြိမ် ပိတ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီစွမ်းရည်ကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်တယ်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

Spencer က ပြင်ပအဖွဲ့အစည်းများက အစိုးရ၏ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်များကို ပစ်မှတ်ထားပြီး အရပ်သားများ၏ ဆက်သွယ်မှုကို ဖွင့်ပေးခြင်းဖြင့် ဟန်ချက်ညီမှုကို ပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

“ အစိုးရရဲ့ ကွပ်ကဲမှုကွန်ရက်တွေကို နှောင့်ယှက်ပြီး ပြင်ပစနစ်တွေကနေတစ်ဆင့် ပြည်သူတွေအတွက် ဆက်သွယ်မှုကို ဖွင့်ပေးပါ။ သတင်းအချက်အလက်ဟာ လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်” ဟု ၎င်းက ရေးသားခဲ့သည်။ “ ဇာတ်ကြောင်း၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနဲ့ အသိပညာ ထိန်းချုပ်မှုဟာ အစိုးရဆီကနေ ရွေ့လျားသွားလိမ့်မယ်။”

၎င်းက အီရန်အတွင်းရှိ အခြေခံမတည်ငြိမ်မှုများကိုလည်း ထောက်ပြခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏လူဦးရေသည် “ သန်း ၈၅ ကျော်ရှိပြီး၊ လူငယ်များ၊ မြို့ပြနေထိုင်သူများဖြစ်ကာ အကြိမ်ကြိမ် မကျေနပ်မှုများရှိနေသည်” ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုများက အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သူ အများအပြားရှိကြောင်း ဖော်ပြနေသည်ဟု ဆိုသည်။

“ အခုအချိန်အထိ အရပ်သားတွေကို အကာအကွယ်ယူဖို့ပဲ အများစု ပြောထားခဲ့တာ” ဟု Spencer က ရေးသားခဲ့သည်။ “ အဲဒါ ပြောင်းလဲသွားနိုင်တယ်။”

Digital က ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အီရန်မစ်ရှင်သို့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ရာ “ မှတ်ချက်မပေးလိုပါ” ဟု ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။