အီရန်နိုင်ငံ၏ ‘ရှေ့ပြောဆိုမှု၏ ဘုရားသခင်’ လက္ခဏာများသည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးနှင့် စစ်ပွဲတွင် ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာသည်

(SeaPRwire) –   အမေရိကန်နှင့် အီရန်၏ ဘာသာရေးအစိုးရတို့အကြား တိုက်ခိုက်မှုများကို နှစ်ပတ်ကြာ ရပ်ဆိုင်းရန် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် မသက်ရောက်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင်၊ သမ္မတ Trump ၏ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ဖျက်ဆီးပစ်မည်ဟူသော ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် အီရန်အစိုးရသည် ကလေးငယ်များနှင့် လူကြီးများကို အီရန်စွမ်းအင်စက်ရုံများပတ်လည်တွင် လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

လေ့လာသူများ၏ အဆိုအရ အီရန်အစိုးရသည် ကလေးများနှင့် အရပ်သားများကို အမြောက်စာအဖြစ် အသုံးပြုရန် ဆန္ဒရှိရခြင်းမှာ ကလေးများ သို့မဟုတ် အရပ်သားများကို သေဆုံးစေသည့် အမေရိကန်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်ပြည်သူ့သဘောထားကို ပြင်းထန်စွာ ပြောင်းလဲစေပြီး တီဟီရန်တွင် အစိုးရကို ထောက်ခံသည့် လှိုင်းလုံးတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးလိမ့်မည်ဟု ယူဆသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ ပါကစ္စတန်တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား အဆင့်မြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများ စတင်တော့မည်ဖြစ်ရာ၊ တီဟီရန်သည် ဂါဇာနှင့် လက်ဘနွန်ရှိ ၎င်း၏ အကြမ်းဖက်လက်ပါးစေတပ်ဖွဲ့များထက်ပင် ပိုမိုကျွမ်းကျင်စွာ ကမ္ဘာ့မီဒီယာအများစုကို လှည့်ဖြားရာတွင် ဝါဒဖြန့်ချိရေး၏ “ Godfather” (ဖခင်ကြီး) အဖြစ် မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ယီမင်နှင့် အခြားနေရာများတွင်လည်း ထိုအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။

အီရန်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ Lisa Daftari က Digital သို့ ပြောကြားရာတွင် ဘာသာရေးအစိုးရ၏ စစ်ရေးရည်မှန်းချက်အတွက် အရပ်သားများကို အသုံးချခြင်းသည် အနောက်နိုင်ငံများကို ဆန့်ကျင်သည့် ၎င်းတို့၏ ဆယ်စုနှစ်ဝက်နီးပါးကြာ ပြုလုပ်လာသော လုပ်ရပ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ Islamic Republic ဟာ ဝါဒဖြန့်ချိရေးရဲ့ Godfather ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ ဆွေးနွေးပွဲစားပွဲမှာ တစ်မျိုးပြောပြီး မြေပြင်မှာ တစ်မျိုးလုပ်တဲ့ အနုပညာကို ၄၇ နှစ်ကြာ စုံလင်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့တာပါ။ Trump အစိုးရအနေနဲ့ ဒီဆွေးနွေးပွဲတွေကို အမြင့်ဆုံး သံသယစိတ်နဲ့ ချဉ်းကပ်သင့်ပါတယ်။ ဒီအစိုးရဟာ သူတို့ရဲ့ လက်နက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘယ်တော့မှ ကတိမတည်ခဲ့ဖူးသလို၊ ဒီတစ်ကြိမ်မှာလည်း ထူးခြားလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်စရာ အကြောင်းမရှိပါဘူး။”

သူမက တီဟီရန်၏ “ ဆေးရုံများ၊ ဗလီများ၊ ကျောင်းများနှင့် ယခုအခါ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများကဲ့သို့သော အရပ်ဘက် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို စစ်ရေးဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုသည့် မှတ်တမ်းကို ထောက်ပြခဲ့သည်။ သူတို့ဟာ လက်ဘနွန်မှာ Hezbollah ကနေတစ်ဆင့် ဒါကို လုပ်ခဲ့တယ်။ ဂါဇာမှာ Hamas ကနေတစ်ဆင့် လုပ်ခဲ့တယ်။ အခု သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်မြေမှာ၊ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်လူမျိုးတွေကို အတင်းအကျပ် စေခိုင်းပြီး လုပ်နေကြတယ်။ ပါဝင်ဖို့ ငြင်းဆန်တဲ့ အီရန်နိုင်ငံသားတွေဟာ အကျိုးဆက်တွေကို ရင်ဆိုင်ရမှာပါ။”

The Foreign Desk ၏ အယ်ဒီတာချုပ်ဖြစ်သူ Daftari က “ အီရန်အစိုးရဟာ သူ့လူမျိုးတွေကို ဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုဖို့ ဘယ်တော့မှ မတွန့်ဆုတ်ခဲ့ပါဘူး။ အခုကွာခြားချက်ကတော့ သူတို့ဟာ ကင်မရာတွေရှေ့မှာ၊ အချိန်နဲ့တစ်ပြေးညီ လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်ပြီး ဘယ်ပုံရိပ်တွေက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာရှိတဲ့ prime-time သတင်းတွေမှာ ပါလာမလဲဆိုတာကို အတိအကျ သိရှိနေတာပါ။ ဒါဟာ ဝါဒဖြန့်ချိရေးပါပဲ။ နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးက သူတို့ကို အနောက်နိုင်ငံတွေကို လှည့်ဖြားဖို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ ဝါဒဖြန့်စစ်ပွဲကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ဖို့ အချိန်ပိုပေးလိုက်တာပါပဲ။”

“ Operation Epic Fury” စတင်ချိန်တွင် ကမ္ဘာ့မီဒီယာများသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က Minab မြို့ရှိ မိန်းကလေးငယ်များကျောင်းကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း အီရန်ဘက်မှ သတင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။ အစိုးရ၏ အဆိုအရ Shajarah Tayyebeh မူလတန်းကျောင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ထိုလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးအများစုအပါအဝင် လူ ၁၇၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါကျောင်းသည် IRGC အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများနှင့် လမ်းမတစ်ခုတည်းတွင် တည်ရှိသည်။ အမေရိကန်ဒုံးကျည်တစ်စင်း ကျောင်းကို ထိမှန်ခဲ့သည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်များကို စုံစမ်းရန် မတ်လတွင် Pentagon စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်လက Digital သို့ ပြောကြားရာတွင် အဆိုပါသတင်းများကို လိုက်ပါစောင့်ကြည့်နေသည့် အီရန်-အမေရိကန် သတင်းထောက် Banafsheh Zand က အဆိုပါကျောင်းသည် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော် တည်ရှိနေခဲ့ခြင်းနှင့် အီရန်စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွှယ်မှုရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ အစိုးရက သေဆုံးသူ ၁၆၈ ဦးမှ ၁၈၀ ဦးအထိ ရှိကြောင်း၊ အများစုမှာ အသက် ၇ နှစ်မှ ၁၂ နှစ်ကြား မိန်းကလေးငယ်များ၊ ဆရာများနှင့် မိဘများဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုသော်လည်း သေဆုံးသူအရေအတွက်ကို သီးခြားအတည်ပြုချက် မရှိသေးကြောင်း သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ အစိုးရသတင်းရင်းမြစ်တွေကလွဲရင် ဘယ်သူ့ဆီကမှ သေဆုံးသူအရေအတွက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အတည်ပြုချက် မရှိပါဘူး။ ဒေသခံတချို့ကတော့ ယောက်ျားလေး ၆၅ ယောက်လို့ ပြောကြတယ်။ ယောက်ျားလေး ၆၅ ယောက်က စနေနေ့မနက် ၁၀ နာရီခွဲမှာ မိန်းကလေးကျောင်းမှာ ဘာလုပ်နေတာလဲ။”

ဒီမိုကရက်တစ်နှင့် ရီပတ်ဘလစ်ကန် အမေရိကန်အစိုးရနှစ်ရပ်စလုံးသည် အီရန်အစိုးရကို အကြမ်းဖက်မှုကို ထောက်ပံ့သည့် ထိပ်တန်းနိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

ကြာသပတေးနေ့က ‘Jesse Watters Primetime’ တွင် ပြောကြားရာတွင် Pennsylvania ပြည်နယ်မှ ဒီမိုကရက်တစ် အထက်လွှတ်တော်အမတ် John Fetterman က အမေရိကန်မီဒီယာများသည် “ အခြေခံအားဖြင့်… အီရန်အတွက် ရေခပ်ပေးနေသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

JINSA မှ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် Jonathan Ruhe က Digital သို့ ပြောကြားရာတွင် “ အစိုးရဟာ သူ့ရဲ့ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွေ သေဆုံးပြီး လက်နက်တိုက်တွေ ဆုံးရှုံးခဲ့ရပေမယ့် အားနည်းမသွားဘူးဆိုတာကို အီရန်ပြည်သူတွေကို ပြသချင်နေတာပါ။ ထာဝရရန်သူတွေဖြစ်တဲ့ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးကို အနိုင်ယူနေတယ်ဆိုတာကို ပြသခြင်းအားဖြင့် တရားဝင်မှုကို ရယူချင်နေတာပါ။”

သူက “ Hezbollah နဲ့ Hamas တို့လိုပဲ အီရန်ဟာ အရပ်သားတွေကို ဝါဒဖြန့်ချိရေးအတွက် လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုနေပါတယ်။ သူတို့ဟာ ကိုယ့်လူမျိုးတွေရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနဲ့ ကံကြမ္မာကို လုံးဝ ဂရုမစိုက်ပါဘူး။ သူတို့ဟာ နိုင်ငံကို မလျှော့သောဇွဲနဲ့ အောင်ပွဲအတွက် စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံဖို့ အသင့်ရှိနေတယ်လို့ ပုံဖော်ချင်နေတာပါ။ အရပ်သားတွေ သေဆုံးခဲ့ရင်လည်း အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်အတွက် ပိုကောင်းတာပေါ့… အီရန်ဟာ စစ်ပွဲကို အစ္စရေးရဲ့ အလိုတော်အတိုင်း အမေရိကန်က လုပ်ဆောင်နေတာလို့ ပုံဖော်ပြီး အမေရိကန်ပြည်တွင်းက စစ်ပွဲထောက်ခံမှုကို လျော့နည်းစေချင်နေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အမေရိကန်စခန်းတွေမှာ ကြီးမားတဲ့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေနဲ့ သေဆုံးမှုတွေ ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ ပုံဖော်ဖို့ AI နဲ့ ဖန်တီးထားတဲ့ သတင်းမှားတွေကိုလည်း အသုံးပြုနေပါတယ်။”

ဇန်နဝါရီလတွင် အီရန်ပြည်သူ သန်းပေါင်းများစွာ လမ်းမပေါ်ထွက်ပြီး Islamic Republic ကို ဖျက်သိမ်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီးနောက် အစိုးရသည် တရားဝင်မှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

IRGC နှင့် Basij (အစိုးရ၏ လမ်းမပေါ်တွင် တိုက်ခိုက်သည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့) တို့သည် ဇန်နဝါရီလတွင် အစိုးရကို ဆန္ဒပြခဲ့သည့် အီရန်အရပ်သား ၄၅,၀၀၀ ကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သမ္မတ Trump က နိုင်ငံတော်ကို မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် အစိုးရသည် လူပေါင်း ၄၅,၀၀၀ ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ယခင်က သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ၃၅,၀၀၀ ကျော်ဟု ခန့်မှန်းထားခဲ့သည်။

Ruhe က “ စစ်ပွဲမတိုင်ခင်ကလိုပဲ သူတို့ဟာ ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ အခြားပြည်တွင်း အတိုက်အခံတွေကို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေအဖြစ် ပုံဖော်ပြီး တရားမဝင်ကြောင်း ပြသချင်နေပါတယ်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကာလအတွင်းမှာ ဒီဝါဒဖြန့်ချိရေး ကြိုးပမ်းမှုအားလုံးကို ပိုမိုမြှင့်တင်လာဖို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။ အမေရိကန်နဲ့ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေဟာလည်း ဒီရည်ရွယ်ထားတဲ့ ပရိသတ်ထဲမှာ ပါဝင်နေမှာပါ။”

၎င်း၏ သေစေနိုင်သော ဝါဒဖြန့်ချိရေးတွင် အီရန်အစိုးရသည် ၎င်း၏ ရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်စေရန် ကလေးစစ်သားများကို လွတ်လပ်စွာ အသုံးပြုနေသည်။ Amnesty International ၏ အဆိုအရ “ မျက်မြင်သက်သေများ၏ ထွက်ဆိုချက်များနှင့် အတည်ပြုထားသော အသံနှင့် ရုပ်ပုံအထောက်အထားများအရ ကလေးစစ်သားများကို IRGC စစ်ဆေးရေးဂိတ်များနှင့် ကင်းလှည့်ရာနေရာများတွင် AK47 ပုံစံ ရိုင်ဖယ်များအပါအဝင် လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်စေပြီး တပ်ဖြန့်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။”

Amnesty ၏ သုတေသန၊ ထောက်ခံအားပေးမှု၊ မူဝါဒနှင့် လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အကြီးတန်းဒါရိုက်တာ Erika Guevara-Rosas က အစီရင်ခံစာတွင် “ အီရန်အာဏာပိုင်တွေဟာ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တွေကို IRGC က ဦးစီးတဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ဖို့ ရှက်ဖွယ်ကောင်းအောင် တိုက်တွန်းနေပြီး သူတို့ကို အန္တရာယ်ကြီးမားတဲ့ အခြေအနေထဲ ထည့်သွင်းကာ စစ်တပ်အတွင်း ကလေးသူငယ်များကို စုဆောင်းအသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ထားတဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်နေပါတယ်။ အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ်တွေကို လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေထဲ စုဆောင်းတာဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်ပါတယ်။”

အမေရိကန် ရေတပ်ထောက်လှမ်းရေးမှ အငြိမ်းစား တပ်မှူး Jennifer Dyer က Digital သို့ ပြောကြားရာတွင် “ အစိုးရရဲ့ လက်ကျန်အင်အားစုတွေဟာ နေရာအနှံ့မှာ လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုဖို့ လုံလောက်တဲ့ လူအင်အား မစုစည်းနိုင်တော့ဘူးလို့ ကျွန်မထင်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေက အရမ်းကို ခုခံနေကြပါတယ်။ နိုင်ငံထဲမှာ ဆန္ဒပြမှုတွေက ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းအတွင်းက ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့ပြီး ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က သတင်းတချို့အရ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြေညာပြီးနောက် Basij က ဆန္ဒပြသူတွေကို နှိမ်နင်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။”

မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် အီရန်၏ Islamic Revolutionary Guard Corps, Mohammad Rasoul Allah Corps of Greater Tehran မှ ဒုတိယအရာရှိ Rahim Nadali က အသက် ၁၂ နှစ်နှင့်အထက် “ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ” အတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် “ Homeland-Defending Combatants for Iran” ဟုခေါ်သော စုဆောင်းရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုကို စတင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ကလေးစစ်သားများ စုဆောင်းသည့် လှုပ်ရှားမှုကို ဗလီများနှင့် Basij လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့၏ စခန်းများတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စုဆောင်းရေးလှုပ်ရှားမှုသည် “ ပြည်တွင်းကို ကာကွယ်သည့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ” အဖြစ် ပါဝင်ရန် ဆယ်ကျော်သက်များကို ရှာဖွေခဲ့သည်။

Digital သည် မှတ်ချက်ပေးရန်အတွက် နယူးယောက်ရှိ အီရန်၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ထံ ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။